Υποδηματικό δίλημμα

Σπάνια ασχολούμαι με παπούτσια. Αυτό είναι χόμπυ (ή κατ' άλλους...εμμονή) της συντρόφου.

Αλλά τον τελευταίο καιρό με βρίσκω να ψάχνω για παπούτσια online. Περισσότερο displacement activity, παρά επιθυμία/ανάγκη για ένα νέο ζευγάρι. Στη διαδικτυακή έρευνα αγοράς μου βρήκα αυτά τα δύο (ακριβά) ζευγάρια στο Dune, τα οποία και θα ψάξω και στο offline κατάστημα. Ποιο θα διαλέγατε από τα δύο;

Αυτό (Kondo) ή αυτό (Swift);

Τα άλλα δύο που μου άρεσαν και είναι πιο πιθανό τελικά να πάρω είναι τα: Powell και Malcolm

Τι διλήμματα έχει ο άνθρωπος θα μου πείτε...

Γιατί ο κόσμος δεν πάει στα μουσεία...

...ρωτάει Το Βήμα, αναφερόμενο στη συνεδρίαση του Συμβουλίου του ΥΠΠΟ που συνεδρίασε πρόσφατα με θέμα "τη συζήτηση του πορίσματος της επιστημονικής έρευνας σχετικά με την επισκεψιμότητα των μουσείων".

Κανείς μπορεί να μιλά για ώρες γιατί ο κόσμος πηγαίνει ή δεν πηγαίνει στα μουσεία (η ξενόγλωσση βιβλιογραφία είναι πλούσια), αλλά νομίζω η φράση του Δημήτρη Κωνστάντιου συνοψίζει τη βάση της όποιας συζήτησης περί μουσείων και επισκεψιμότητάς τους στην Ελλάδα (και όχι μόνο):

"πρέπει λοιπόν να μάθουμε πρώτα τι είναι μουσείο"

Η απάντηση στην ερώτηση αυτή δίνει και τις κατευθύνσεις που η μουσειακή πολιτική μπορεί να ακολουθήσει.

Απωλέσθη έμπνευσις

Απωλέσθη έμπνευσις. Ο ευρών παρακαλείται όπως επικοινωνήση με το πλησιέστερον μουσείον.

Το μυστικό του Νέου Μουσείου Ακρόπολης

Τρεις εβδομάδες απομένουν για τα εγκαίνια του Νέου Μουσείου Ακρόπολης και η πληροφόρηση που έχουμε για το νέο μουσείο μού θυμίζει τον τίτλο του βιβλίου "Όλα σου τά 'μαθα μα ξέχασα μια λέξη". Όλα τα μάθαμε για το νέο μουσείο, το κόστος της κατασκευής του, τις θεματικές της έκθεσής του, το εισιτήριό του για τον πρώτο χρόνο και το εισιτήριο του για το 2010, το πρωτοπόρο e-ticketing, το μενού του εστιατορίου του, το x-ray και το scanner της εισόδου, το φυλάκιο της εισόδου, τις προετοιμασίες για τα εγκαίνιά του, ποιος θα παρευρεθεί, την κρουαζιέρα στον Αργοσαρωνικό και άλλα τέτοια συμπαθητικά.

Όλα τα μάθαμε, όλα μας τα είπε ο Υπουργός, μα ξέχασε να μας πει το πιο σημαντικό: πώς θα στελεχωθεί το μουσείο. Πώς θα στελεχωθεί το σημαντικότερο, κατά τα λεγόμενα, μουσείο της Ελλάδας, το μουσείο που "εκπροσωπεί την πεμπτουσία του κλασικού μας πολιτισμού", το "πλέον επώνυμο Μουσείο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς" (Υπουργός Πολιτισμού), το μουσείο τα εγκαίνια του οποίου σηματοδοτούν "ένα νέο πιλοτικό κοινωνικό πρότυπο μουσειακής πολιτικής για το Υπουργείο" (Υπουργός Πολιτισμού), το μουσείο του 21ου αιώνα, το μουσείο μιας νέας εποχής όπου τα μουσεία - κατά τα λόγια του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Πολιτισμού για τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων - από "χώροι εναπόθεσης της πολιτιστικής παραγωγής του τόπου μας [περνάνε] σε μία εποχή όπου γίνονται ζωντανοί οργανισμοί, που εκσυγχρονίζονται και εξελίσσονται μαζί με την εξέλιξη της ίδιας της κοινωνίας";

Ποιο θα είναι λοιπόν το οργανόγραμμα αυτού του ζωντανού οργανισμού, ποιο θα είναι το προσωπικό του; Όπως το μαντέψατε: ένας πρόεδρος, ένας γενικός διευθυντής και 100 φύλακες...

...το οποίο φυσικά δεν ξαφνιάζει όταν διαβάζει κανείς ότι:

Η αντίληψη είναι μιας ολοκληρωμένης διαχείρισης του επισκέπτη, ο οποίος πράγματι θέλει να πιει έναν καφέ μέσα στο μουσείο ή θέλει να φάει κάτι πρόχειρο μέσα στο μουσείο, για να αναστυλωθεί και να συνεχίσει να βλέπει. Μας ενδιαφέρει ο επισκέπτης ο οποίος δεν έχει άλλα προβλήματα βιολογικά εκείνη τη στιγμή και αφοσιώνεται στη θέαση.

Δεν ξαφνιάζει, διότι όταν η μουσειολογία του 21ου αιώνα μουσείου συμπυκνώνεται στη 19ου αιώνα μουσειακή αντίληψη "instruction through looking", όπου η "θέαση" αριστουργημάτων της τέχνης θεωρούνταν ο πρωταρχικός σκοπός του μουσείου και τρόπος παίδευσης του κοινού, τότε το μόνο προσωπικό που απαιτείται είναι ο φύλακας για να προσέχει μήπως από την πολύ "αφοσίωση στη θέαση" ζαλιστεί κανείς και πέσει πάνω σε κανέναν κούρο...(και άντε να'ναι κούρος, μην είναι κανένας προτεταμένος φαλλός...).

Ε ναι, το ξέρω (διόρθωση: ελπίζω) ότι υπερβάλλω και ότι μάλλον ο Υπουργός και οι συνεργάτες του αμέλησαν απλά να αναφερθούν στο μη φυλακτικό προσωπικό του μουσείου...μόνο που λόγω αυτής της παράλειψης το μυστικό του Μουσείου δεν είναι "η αποκάλυψη των ίδιων των εκθεμάτων του", όπως λέει ο Υπουργός, αλλά η αποκάλυψη των ανθρώπων του.

Ένα άρθρο για τη μουσειολογία

Είναι ενθαρρυντικό να διαβάζει κανείς άρθρα στον Τύπο που ασχολούνται με τα μουσεία και τη μουσειολογία. Είναι επίσης ενθαρρυντικό όταν τέτοια άρθρα γράφονται από αρχαιολόγους. Αποτελεί ένδειξη ότι η μουσειολογία ως θεωρία και πράξη γίνεται όλο και πιο οικεία μεταξύ αρχαιολόγων, Εφόρων αρχαιοτήτων και διευθυντών μουσείων. Αυτό μόνο θετικά αποτελέσματα μπορεί να έχει τόσο για το μέλλον της ελληνικής μουσειολογίας όσο και για το μέλλον των μουσείων στην Ελλάδα.

Χάρηκα λοιπόν, όταν είδα το άρθρο του Μ. Τιβέριου Τα αρχαιολογικά μουσεία και το κοινό τους στο Βήμα της Κυριακής 25ης Μαϊου 2009.

Όταν παραθέτονται στον Τύπο απόψεις όπως ότι "τα μουσεία απευθύνονται πρωτίστως στο ευρύ κοινό", ότι "οι ειδικοί δεν χρειάζονται μουσεία αλλά χώρους μελέτης και δυνατότητα πρόσβασης στις αποθήκες των μουσείων" και ότι τα μουσεία "θα πρέπει να αποφασίζουν σε ποιο κοινό επιθυμούν να απευθυνθούν", αυτό σημαίνει ότι τουλάχιστον κάποιες από τις βασικές μουσειολογικές αρχές έχουν επαναληφθεί και τονιστεί αρκετά εντός Ελλάδας ώστε έχουν διεισδύσει στις συζητήσεις, γραπτές και προφορικές, περί μουσείων.

Ο κ. Τιβέριος προσφέρει τις δικές του θέσεις για το ρόλο και τις πρακτικές των μουσείων:

- άλλες πολύ ενδιαφέρουσες: "επίκαιρα νοήματα", "ανανέωση εκθέσεων", "συνεργασία ειδικοτήτων"

- άλλες κάπως νεφελώδεις: όπως το "διατυπώνονται θεωρητικές θέσεις, μερικές φορές ίσως νεφελώδεις ή και υποκειμενικές" - ποιες είναι αυτές οι νεφελώδεις θεωρητικές θέσεις;

- άλλες διφορούμενες: "η δομή της έκθεσης θα πρέπει να έχει ως άξονα το υλικό που υπάρχει στο μουσείο και που προσδιορίζει τη φυσιογνωμία του και όχι μια θεωρητική σύλληψη που μικρή σχέση έχει με αυτό" - ναι και όχι: ναι, γιατί ό,τι έχεις χρησιμοποιείς, αλλά και όχι διότι ό,τι έχεις δεν έχει μια ανάγνωση ή ιστορία, αλλά πολλές (όπως επισημαίνει και ο αρθογράφος στο τέλος του άρθρου), και σε αυτή την περίπτωση η 'θεωρητική σύλληψη' βοηθά την επιλογή της ιστορίας και πως θα ειπωθεί.

- άλλες μάλλον παρωχημένες που δύσκολα υποστηρίζονται βιβλιογραφικά/ερευνητικά: "η αλόγιστη χρήση Η/Υ στα αρχαιολογικά μουσεία και γενικότερα στα μουσεία ενέχει τον κίνδυνο της αυτοκατάργησής τους αφού, μέσω της ιστοσελίδας, ο καθένας θα μπορεί να γνωρίζει τα εκθέματα ενός μουσείου και το πληροφοριακό υλικό που τα συνοδεύει χωρίς καν να το επισκέπτεται" - εδώ ο γράφων μπερδεύει τις on-site τεχνολογίες με τις on-line τεχνολογίες (Διαδίκτυο), πέφτει στη γνωστή παγίδα της εξίσωσης των εμπειριών/βιωμάτων στο φυσικό και στο διαδικτυακό μουσείο και παραθέτει έναν "κίνδυνο" που στα 15 χρόνια των διαδικτυακών μουσείων υπήρξε μόνο κίνδυνος "επί χάρτου". Μάλιστα, η διεθνής βιβλιογραφία έχει δείξει το αντίθετο: το διαδικτυακό μουσείο έχει υποστηρίξει τη φυσική επίσκεψη, για να μην αναφερθώ στον αυτόνομο ρόλο που το διαδικτυακό μουσείο έχει αποκτήσει μέσω της χρήσης των νέων μέσων (δεν αποτελεί πια απλά ένα extension του φυσικού μουσείου με MacLuhanian όρους, αλλά νέα μορφή 'μουσείου' και μουσειακής επικοινωνίας και ερμηνείας).

Αλλά δεν θέλω να είμαι picky προς ένα άρθρο που δίνει το λόγο στη μουσειολογία ως της επιστήμης των μουσείων και δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω απόλυτα με τον κ. Τιβέριο όταν επισημαίνει ότι τα μουσεία χρειάζονται "εξειδικευμένο προσωπικό που αποδεδειγμένα θα διαθέτει τις απαιτούμενες γνώσεις".

Τι άλλο θα δουν τα μάτια μας...

Διάβασα σήμερα το άρθρο 'Οι Μεγάλοι Έλληνες: μια αποτίμηση', του Κ. Ι. Δεσποτόπουλου (ακαδημαϊκού)...και έχω μείνει με ανοιχτό το στόμα με τα επιχειρήματα και το συλλογισμό του κειμένου.

"όσοι ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση αυτή χιλιάδες σημερινοί Ελληνες, μεταξύ αυτών και εγώ τελικά, δεν είναι οι, αναμφίβολα, πιο αρμόδιοι για να προβούν σε ορθή επιλογή. Για την ορθή επιλογή χρειάζεται ο καθένας από τους χιλιάδες αυτούς εκλογείς να έχει τουλάχιστον ικανές γνώσεις της τρισχιλιόχρονης Ιστορίας της Ελλάδος, αλλά και να έχει επίγνωση των συστατικών της ανθρώπινης μεγαλοσύνης ιδιοτήτων, ώστε να διαθέτει κριτήρια για εκλογή όχι αυθαίρετη, άρα και ικανότητα για συγκριτική αξιολόγηση των «μεγάλων Ελλήνων» όχι σφαλερή"

- Πώς γίνεται να υπάρχει "ορθή επιλογή" στην ερώτηση αυτή;
- Γιατί θα πρέπει να είμαι αρμόδιος για να κάνω "ορθή επιλογή";
- Γιατί η επιλογή μου θεωρείται εκ των προτέρων σφαλερή;
- Πώς γνωρίζει ο κύριος Δεσποτόπουλος ότι αυτοί που ψήφισαν δεν έχουν "ικανές γνώσεις...";
- Ποιες είναι οι "ικανές" γνώσεις; Να έχω διαβάσει την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους; Να έχω πτυχίο Φιλοσοφικής, Φυσικής, Μαθηματικών και Πολιτικής; Να έχω γράψει 10 βιβλία, ένα για τον καθένα από τους 10 υποψηφίους; Να έχω κάνει διδακτορικό σε καθέναν από αυτούς; Να είμαι ακαδημαϊκός;

Είναι αποκρουστικός αυτός ο ελιτισμός και η απαρχαιωμένη αντίληψη περί αυθεντίας που αποπνέει η παραπάνω παράγραφος. Η έρευνα ρωτούσε τον καθένα από τους Έλληνες ποιον θεωρούν το "μεγαλύτερο Έλληνα όλων των εποχών": το έλλειμα δεν είναι στον καθένα που αποφάσισε να ψηφίσει, αλλά στην ερώτηση καθαυτή. Αλλά κάθε δεκαπεντάχρονος που ψηφίζει με το κινητό του στο X factor γνωρίζει τη γενίκευση, έλλειψη συγκεκριμένων/κοινών κριτηρίων και υποκειμενικότητα αυτής της διαδικασίας και ξέρει το ρόλο, βάρος και συμφραζόμενα (context) τόσο της ψήφου του όσο και της ψηφοφορίας...και απαντά με την ίδια υποκειμενικότητα (ή αν θέλετε αυθαιρεσία) που έχει και η ερώτηση...αλλά δεν βλέπουν όλοι X factor...

'Το αποτέλεσμα της εκλογής στις 18 Μαΐου είναι μάλλον απογοητευτικό φρονώ, αφού μεταξύ των δέκα «μεγάλων Ελλήνων» βρέθηκε τελευταίος ο μεγαλύτερος πολιτικός της Ελλάδος, και ίσως της ανθρωπότητας, ο Περικλής, και προτελευταίος ο μεγαλύτερος φιλόσοφος της ανθρωπότητας, ο Πλάτων'

10 ήταν οι υποψήφιοι, όχι 10 εκατομμύρια. Ο Περικλής ήρθε δέκατος όχι δεκαεκατομμυριοστός. Και εν πάσει περιπτώσει, αφού ο γράφων υπενόησε ότι η συντριπτική πλειονότητα όσων ψήφισαν ήταν αναρμόδιοι, δεν μπορώ να καταλάβω γιατί συνέχισε την ανάλυση της ψηφοφορίας πέραν της πρώτης παραγράφου.

'με κριτήριο, προφανώς το κατόρθωμά του να μεταβάλει τον πολιτικό χάρτη μεγάλου μέρους της τότε γνωστής οικουμένης, και την προσπάθειά του να εξελληνίσει, δηλαδή να εκπολιτίσει, τους βαρβάρους κατοίκους των κατακτημένων χωρών'

Καταλαβαίνω τώρα το επιχείρημα του γράφοντα ότι κάποιος χρειάζεται 'ικανές γνώσεις' ιστορίας, όπως οι παραπάνω, για να απαντήσει ορθά...

'Το αποτέλεσμα της ολοκληρωμένης στις 18 Μαΐου ιδιότυπης «έρευνας» του ΣΚΑΪ για την ανάδειξη των δέκα «πιο μεγάλων Ελλήνων» είναι απλώς, τι φρονούν πολλοί Ελληνες για τους πολιτικούς ή πνευματικούς ταγούς της Ελλάδος, αρχαίους και νεώτερους, σύμφωνα όμως όχι με καίρια κριτήρια και δίχως επάρκεια γνώσεων. Ας συναγάγουν συμπεράσματα ο υπουργός Παιδείας και οι σύμβουλοί του'

Ναι, ευτυχώς που το κείμενο επισημαίνει ότι η έρευνα είναι "απλώς τι φρονούν πολλοί Έλληνες για τους πολιτικούς ή πνευματικούς ταγούς της Ελλάδος"...

Αφού ο Υπουργός Παιδείας και οι σύμβουλοί του βγάλουν τα συμπεράσματά τους, ας έρθουν και από το μνημόσυνο που κάνουμε για να θρηνήσουμε την ανεπάρκεια των σημερινών Ελλήνων...

Σαν σήμερα

Σαν σήμερα